Uluslararası İşgücü Danışma Kurulu çalışma izinleri ve kayıtlılığı gündemine aldı

Ayrıntılar

2026 arşiv dosyası — 24 Ekim 2026 itibarıyla değerlendirme. Uluslararası İşgücü Danışma Kurulu 14 Ocak 2026’da toplandı. Resmî açıklamada personel temininde güçlük çekilen alanlar, kayıt dışılıkla mücadele ve çalışma izni süreçlerinin görüşüldüğü bildirildi. Toplantı duyurusu, tek başına yeni bir izin hakkı veya bütün işyerlerine uygulanacak yeni bir kural ilan etmiyor. [1]

Toplantıda hangi konular ele alındı?

Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğünün haberine göre amaç, uluslararası işgücü politikalarını koordinasyon içinde yürütmekti. Kayıtlılığı artıracak adımlar ve izin başvurularına ilişkin çalışmalar gündemdeydi. Açıklamada Türkiye vatandaşlarına istihdam olanaklarının önceliği de vurgulandı. Ancak sektör bazında yeni kota, başvuruların tamamlanma süresi veya otomatik onay sistemi açıklanmadı. Bu nedenle haberin doğrulanmış çekirdeği, politika ve uygulama süreçlerinin kurul düzeyinde değerlendirilmesidir. Aşağıdaki bölümler toplantı kararlarının dökümü değil, 24 Ekim’de erişilen resmî açıklamalara dayalı uygulama bağlamıdır. [1]

İzin türü iş ilişkisinin kapsamını belirliyor

Bakanlığın izin türleri sayfasına göre süreli çalışma izni, ilk başvuruda en çok bir yıl için belirli iş, işyeri ve işveren bağlantısıyla düzenlenebiliyor; sözleşme süresini aşamıyor. Aynı işverenle uzatma ile farklı işveren için başvuru aynı işlem sayılmıyor. Süresiz ve bağımsız çalışma izni ile Turkuaz Kart farklı kategoriler olarak açıklanıyor. Süresiz izne başvuru koşullarının karşılanması da tek başına mutlak hak sağlamıyor. Bu ayrımlar, bir adayın elindeki belgenin yeni teklif edilen bütün işlerde kullanılabileceğinin varsayılamayacağını gösteriyor. İzin türünün adı kadar belgenin kapsadığı çalışma ilişkisi de incelenmelidir. [2]

Yurt içi, yurt dışı ve uzatma başvuruları farklı

Resmî başvuru türleri sayfası, genel yurt içi başvuru yolunu en az altı ay süreli geçerli ikamet izni bulunan yabancılar için açıklıyor. Yurt dışı süreçte dış temsilcilik başvurusu ve verilen referans numarası yer alıyor. Geçici veya uluslararası koruma kapsamındakiler için ayrı başlıklar bulunuyor. Uzatma başvurusu, mevcut iznin bitimine 60 gün kalmasından itibaren ve izin sona ermeden yapılabiliyor; süreden sonra yapılan başvuru ilk başvuru esaslarına tabi tutuluyor. Bu çerçeve tüm statülerin tek bir belge listesiyle yürütülemeyeceğini gösteriyor. İşverenin işlem planında kişinin statüsü ve iznin bitiş tarihi baştan netleştirilmelidir. [3]

Değerlendirme ölçütlerinde genel kural ve istisna birlikte okunmalı

24 Ekim’de erişilen değerlendirme sayfasında bilanço esasına tabi işyerleri için genel istihdam ölçütü, her yabancı adına en az beş Türk vatandaşının çalıştırılması olarak açıklanıyor. Sayfada bu ölçütün istisnaları, mali yeterlilik koşulları ve sektörlere özgü düzenlemeler de bulunuyor. Ücret değerlendirmesi başvuru tarihindeki brüt asgari ücrete ve yapılacak göreve bağlanıyor; örneğin mühendis ve mimarlar için dört kat, uzmanlık veya ustalık gerektiren işler için iki kat ölçütü yer alıyor. Bunlar Ocak toplantısında duyurulmuş yeni hükümler değildir. İstisnalar görülmeden tek bir oranı bütün başvurulara uygulamak eksik değerlendirmeye yol açabilir. [4]

Sosyal güvenlik işlemleri izin sürecine ekleniyor

Bakanlığın yabancı çalışanların sosyal güvenliği açıklaması, çalışmanın başlaması ve sona ermesi ile izin iptalini gerektiren hâller için 15 günlük bildirim yükümlülüğünü aktarıyor. Sosyal güvenlik yükümlülüklerinin kendi yasal sürelerinde yerine getirilmesi gerektiğini ve uluslararası sosyal güvenlik sözleşmelerinin saklı olduğunu belirtiyor. Yurt içi ve yurt dışı başvurularda işe başlama süreleri ayrıca açıklanıyor; izin belgesinin tebliği ile başlangıç tarihi farklıysa bildirim süresinin değerlendirilmesine ilişkin ayrıntı bulunuyor. Bu nedenle izin belgesini almak, kayıt ve sosyal güvenlik sürecinin bütünüyle tamamlandığı varsayımına dönüşmemelidir. Somut işlemde başlangıç, tebliğ ve fiilî işe giriş tarihleri birlikte görülmelidir. [5]

Meslek bazındaki sınırlamalar ayrıca kontrol edilmeli

Uluslararası İşgücü Genel Müdürlüğü, kanunlarla Türk vatandaşlarına ayrılmış meslek ve görevleri ayrı bir sayfada sıralıyor. Özel güvenlik görevliliği, eczacılık, noterlik ve avukatlık listede yer alan örnekler arasında. Her satırın yanında dayanak düzenlemeye de yer veriliyor. Bu liste, genel çalışma izni işlemlerinden ayrı bir kontrol alanıdır. Bir işyerinin yabancı personel istihdam edebilmesi, o işyerindeki her mesleğin aynı koşullarla erişilebilir olduğu anlamına gelmiyor. İşin günlük adıyla resmî meslek veya görev tanımının farklılaşabildiği durumlarda, somut sorumluluklar esas alınarak ilgili düzenleme kontrol edilmelidir. Buradaki örnekler bütün mesleklerin tam listesi değildir. [6]

İşverenler açısından değerlendirme: İhtiyaç dosyası önce netleşmeli

Bu bölüm editoryal değerlendirmedir. Bir işletme personel bulmakta zorlandığını saptadığında önce sorunun kaynağını ayrıştırabilir: gereken beceri az bulunuyor olabilir, çalışma saatleri adayların koşullarıyla uyuşmayabilir veya teklif edilen görev belirsiz olabilir. Bu olasılıkların her biri farklı bir çözüm gerektirir. Yabancı aday aramaya karar verilmesi, mevcut iş tanımındaki eksiklikleri kendiliğinden gidermeyecektir. İşe alım planı, aranılan yetkinlikleri ve işin gerçek kapsamını açıklayan bir ihtiyaç dosyasına dayanabilir.

Başvuru hazırlığında insan kaynakları, bordro ve operasyon sorumlularının aynı tarihleri kullanması yararlıdır. Önerilen başlangıç tarihi, belgelerin beklenen tamamlanma zamanı ve işletmenin üretim planı birbirine bağlanabilir. Henüz sonucu belli olmayan bir başvuru üzerinden müşteriye kesin personel kapasitesi taahhüt edilmesi, operasyon planını kırılgan hâle getirebilir. Alternatif görev dağılımı veya teslim planı hazırlamak, izin sonucuna ilişkin tahminde bulunmadan bu belirsizliği yönetmeye yardımcı olur.

İşletme ayrıca görev değişikliklerinin nasıl takip edileceğini belirleyebilir. Başlangıçta bir proje için alınan adayın aylar sonra farklı bir işe geçirilmesi düşünülüyorsa, yeni görev ile mevcut kayıtların ilişkisi yeniden incelenebilir. Burada önerilen yaklaşım, yalnız başvuru sırasında belge toplayıp daha sonra dosyayı kapatmak yerine çalışma ilişkisindeki değişikliklerin sorumlusunu belirlemektir. Hangi bölümün hangi bilgiyi güncellediği açık olursa, insan kaynakları ve operasyon farklı kayıtlarla çalışmaz.

Adaylar için açık iletişim neden önemli?

Adaya teklif edilen işin yeri, kapsamı, ücreti ve öngörülen başlama zamanı anlaşılır biçimde paylaşılabilir. Başvurunun hazırlanması, gönderilmesi ve olumlu sonuçlanması ayrı durumlar olarak anlatılmalıdır. Adayın hangi bilgiyi kendisinin sağlaması gerektiği ve hangi işlemin işveren tarafından yürütüldüğü de netleştirilebilir. Böylece bir tarafın diğerinin işlemi tamamladığını varsayması önlenebilir. Bu, belirli bir başvurunun sonucu hakkında güvence veren bir süreç değildir.

Bilgilerin anlaşılabilirliği, yalnız dil çevirisine indirgenmeyebilir. Bir kişinin işyerinde kime rapor vereceği, ücret hesabındaki değişkenlerin ne olduğu ve günlük çalışma düzeninin nasıl işleyeceği örneklerle açıklanabilir. Adayın sorularına yanıt verilecek bir temas kişisi belirlenmesi de belirsizliği azaltabilir. Bu öneriler, izin alındığında tüm uyum ve iş ilişkisi sorunlarının çözüldüğünü varsaymak yerine, başlangıçtaki iletişimi güçlendirmeyi amaçlıyor.

Takip edilecek somut gelişmeler

Ocak toplantısından sonra izlenecek belgeler; yayımlanmış ölçüt değişiklikleri, tarihli resmî duyurular ve başvuru kılavuzlarının güncel sürümleridir. Yeni bir politika hedefi açıklandığında bunun yürürlükteki koşula dönüşüp dönüşmediği ayrıca kontrol edilmelidir. Bu arşiv haberi, kurul gündemini uygulamayı anlamak için bir başlangıç noktası olarak ele alıyor; herhangi bir kişi veya işletme için izin uygunluğu kararı vermiyor.

Kaynaklar

[1] ÇSGB UİGM — Danışma Kurulu toplantısı, 14 Ocak 2026 — https://www.csgb.gov.tr/uigm/haberler/14012026/

[2] ÇSGB UİGM — Çalışma İzni Türleri — https://www.csgb.gov.tr/uigm/calisma-izni/calisma-izni-turleri/

[3] ÇSGB UİGM — Başvuru Türleri — https://www.csgb.gov.tr/uigm/calisma-izni/basvuru-turleri/

[4] ÇSGB UİGM — Çalışma İzni Değerlendirme Kriterleri — https://www.csgb.gov.tr/uigm/calisma-izni/calisma-izni-degerlendirme-kriterleri/

[5] ÇSGB UİGM — Yabancı Çalışanların Sosyal Güvenliği — https://www.csgb.gov.tr/uigm/genel-bilgi/yabanci-calisanlarin-sosyal-guvenligi/

[6] ÇSGB UİGM — Türk Vatandaşlarına Hasredilen Meslekler — https://www.csgb.gov.tr/uigm/calisma-izni/turk-vatandaslarina-hasredilen-meslekler/