Yeni çalışma modelleri sosyal tarafların gündeminde: Ekim 2026 toplantısı ve işyerlerinin hazırlık başlıkları

Ayrıntılar

2026 arşiv dosyası — 24 Ekim 2026 itibarıyla değerlendirme. Haber kaynağı: 6 Ekim 2026. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının duyurusuna göre Üçlü Danışma Kurulu, yeni çalışma yöntemlerini görüşmek üzere bir araya geldi. Toplantının merkezinde işletmelerin değişen ihtiyaçları, çalışma hayatına katılım ve çalışan güvenceleri yer aldı. Bakanlığın açıklaması bir istişare sürecini anlatıyor; tek başına çalışma günlerinin değiştiği veya yeni bir modelin bütün işyerlerinde zorunlu hâle geldiği anlamına gelmiyor. [1]

Toplantıda hangi yaklaşım öne çıktı?

Bakan Vedat Işıkhan'ın başkanlığındaki toplantıya Bakanlık yetkilileri ile işçi tarafını temsilen TÜRK-İŞ, HAK-İŞ ve DİSK; işveren tarafını temsilen TİSK katıldı. Açıklamada farklı çalışan grupları ve işletmeler için uygun seçeneklerin değerlendirilmesi, hakların korunması ve sosyal diyaloğun güçlendirilmesi vurgulandı. Avrupa ülkelerindeki uygulamaların da incelendiği belirtildi. [1]

Bu çerçeve, tartışmanın tek bir çalışma takvimine indirgenmemesi gerektiğini gösteriyor. Hangi işin nerede yapılacağı, saatlerin nasıl düzenleneceği ve işin hangi güvencelerle yürütüleceği birbirinden ayrı tasarım soruları. Toplantı haberinde bütün bu sorular için kesinleşmiş uygulama ayrıntıları veya herkesi kapsayan yeni bir yürürlük tarihi verilmiş değil. [1]

Orta Vadeli Program bağlantısı

Eylül 2026'da yayımlanan 2027–2029 Orta Vadeli Programı, yeni nesil çalışma biçimlerini güvenceli esneklik, fırsat eşitliği ve iş-yaşam dengesiyle birlikte ele alıyor. Belgede çalışma günlerinin düzenlenmesi ve esnek süreli istihdam modelleri hakkında geliştirme çalışmalarına; çocuk bakım sorumluluğu bulunan çalışanlar için kısmen veya tamamen uzaktan istihdam olanaklarının desteklenmesine yer veriliyor. [2]

Program, kamu politikalarının yönünü ve izlenecek hedefleri gösteren bir çerçeve belgesidir. Burada bir hedefin bulunmasıyla, bireysel bir iş sözleşmesine uygulanacak ayrıntılı kuralın yürürlüğe girmesi aynı aşama değildir. İşverenler ve çalışanlar, somut düzenleme ortaya çıktığında kapsamı, yürürlük tarihini ve varsa geçiş hükümlerini ayrıca değerlendirmelidir. Programdaki gelecek zamanlı hedefleri bugünden kazanılmış genel bir hak ya da kesinleşmiş zorunluluk olarak sunmak doğru olmaz. [2]

Uzaktan çalışmada mevcut düzenleme ne söylüyor?

Yeni politika tartışmasının yanında daha önce yürürlüğe girmiş kurallar da bulunuyor. Bakanlığın 10 Mart 2021 duyurusu, Uzaktan Çalışma Yönetmeliği'nin aynı gün Resmî Gazete'de yayımlandığını belirtiyor. Bu tarihsel düzenleme 2026'da ilk kez getirilmiş bir yenilik olarak okunmamalı. [3]

Bakanlığın yayımladığı yönetmelik metni, uzaktan çalışma sözleşmesinin yazılı kurulmasını; işin tanımı, süresi, yeri, ücret, ekipman ve iletişim koşullarının sözleşmede yer almasını öngörüyor. Çalışma zamanının belirlenmesi, araçların temini, zorunlu giderler, verilerin korunması ve iş sağlığı ve güvenliği sorumlulukları da ayrı başlıklar altında düzenleniyor. Dolayısıyla işyerine gelinmemesi, iş organizasyonunun belirsiz bırakılabileceği anlamına gelmiyor. [4]

Aynı metinde, mevcut iş ilişkisinin tarafların anlaşmasıyla uzaktan çalışmaya dönüştürülebilmesi ve çalışanın yazılı talebinin değerlendirilmesi açıklanıyor. İşin uzaktan yürütülmeye uygunluğu değerlendirmeye dahil ediliyor; bazı riskli işler için uzaktan çalışma sınırları ayrıca belirtiliyor. Bu kapsam, her pozisyona aynı modelin otomatik olarak uygulanacağı varsayımını desteklemiyor. [4]

Uluslararası araştırma hangi ayrımı yapıyor?

ILO'nun 6 Ocak 2023 tarihli çalışma süresi ve iş-yaşam dengesi araştırması, toplam çalışma saati ile saatlerin günlere ve zaman dilimlerine dağılımını ayrı boyutlar olarak inceliyor. Vardiya, çağrı üzerine çalışma, sıkıştırılmış saatler ve uzaktan çalışma gibi farklı düzenlemelerin sonuçları aynı olmayabiliyor. Araştırma, esnekliğin olası yararlarının yanında bazı modellerin sağlık ve eşitlik bakımından riskler taşıyabileceğine de dikkat çekiyor. Bu rapor, Ekim 2026 haberinin uluslararası arka planıdır; yeni yayımlanmış 2026 verisi değildir. [5]

ILO, çalışma süreleri ve dinlenmeye ilişkin korumaların gözetilmesini; uzaktan ve esnek çalışmada olumsuz etkileri sınırlayacak kuralların önemini vurguluyor. Araştırmadan çıkarılabilecek ölçülü sonuç, esnekliğin yararının uygulama tasarımına bağlı olduğudur. Her işyerinde aynı verimlilik artışının oluşacağını veya daha kısa bir takvimin her koşulda aynı sonucu vereceğini iddia etmek için bu çerçeve yeterli değildir. [5]

İşyerleri için hazırlık: Önce işin akışını görünür kılmak

Editoryal değerlendirme: Tartışmayı izleyen bir işletmenin ilk hazırlığı, hangi görevlerin fiziksel bulunmayı gerektirdiğini açıklığa kavuşturmak olabilir. Üretim hattındaki işlem, müşteriye verilen saha hizmeti ve bilgisayar üzerinden yürütülen kayıt işi farklı bağımlılıklara sahiptir. Pozisyon adından hareketle karar vermek yerine işin teslim noktalarını, ekipler arasındaki bağlantıları ve hizmetin kesintisiz sürmesi gereken saatleri görmek daha sağlam bir başlangıç sağlar.

İkinci hazırlık, gerçekleşen iş yükünün ölçülmesidir. Çalışanların çevrim içi görünmesiyle teslim edilen iş aynı şey değildir. Bir ekipte tamamlanan dosya, hata oranı ve müşteriye dönüş süresi; diğerinde üretim miktarı, kalite kaybı ve vardiya devri önem taşıyabilir. Yeni bir düzen denenecekse başlangıç ölçümü olmadan iyileşmenin veya bozulmanın hangi değişiklikten kaynaklandığını anlamak güçleşir.

Üçüncü hazırlık, iletişim ve sorumlulukların yazılmasıdır. Kimden ne zaman yanıt beklendiği, acil işin nasıl bildirileceği, görev devrinin nerede kaydedileceği ve ekipmanın kim tarafından sağlanacağı açık olmalıdır. Çalışana daha fazla zaman kontrolü sağlayan bir model, toplantıların ve mesajların bütün güne yayılmasıyla amaçladığı yararı kaybedebilir. Bu, sonuçları izlenmesi gereken bir uygulama riski olarak değerlendirilmelidir.

Bir uygulama önerisinde sorulacak beş soru

- Kapsam: Model hangi görevler ve çalışanlar için öneriliyor; seçimin işle bağlantılı gerekçesi açık mı?

- Süre: Çalışmanın başlangıcı, bitişi, teslim zamanı ve ekip içi ortak saatler nasıl tanımlanıyor?

- Kaynak: Araç, bağlantı, erişim ve teknik destek ihtiyacının sorumlusu kim?

- Ölçüm: Kalite, hizmet devamlılığı, iş yükü ve çalışan geri bildirimi hangi göstergelerle takip ediliyor?

- Gözden geçirme: Uygulamanın sorun oluşturduğu görülürse değerlendirme hangi tarihte ve hangi tarafların katılımıyla yapılıyor?

Bu sorular, haberde açıklanmış yeni yükümlülükler değil; mevcut kurallara uygun bir organizasyon tasarlamaya yardımcı olabilecek editoryal bir değerlendirme çerçevesidir. İşyerinin faaliyeti ve yürürlükteki düzenlemeler her somut uygulamada ayrıca belirleyici olur.

Süreçte bundan sonra ne izlenecek?

Takibin odağında Bakanlığın yeni açıklamaları, yayımlanacak somut düzenleme metinleri ve sosyal tarafların resmî değerlendirmeleri bulunmalı. Bir teklif, bir politika hedefi ve yürürlüğe girmiş bir düzenleme ayrı aşamalar olarak okunmalı. Ekim toplantısı, yeni çalışma modellerinin sosyal taraflarla tartışıldığına ilişkin doğrulanmış bir gelişmedir; işyerlerinin bugünkü takvimini kendiliğinden değiştiren bir karar olarak sunulamaz.

Resmî kaynaklar

ÇSGB — Üçlü Danışma Kurulu toplantısı; 6 Ekim 2026. https://www.csgb.gov.tr/haberler/uclu-danisma-kurulu-calisma-hayatinda-yeni-calisma-yontemleri-gundemiyle-toplandi/

SBB — Orta Vadeli Program 2027–2029; Eylül 2026, özellikle yeni nesil çalışma biçimleri bölümü. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2026/09/Orta-Vadeli-Program-2027-2029.pdf

ÇSGB — Uzaktan Çalışma Yönetmeliği duyurusu; 10 Mart 2021, mevcut düzenlemenin arka planı. https://www.csgb.gov.tr/cgm/haberler/10-03-2021/

ÇSGB — Uzaktan Çalışma Yönetmeliği metni. https://www.csgb.gov.tr/Media/cyxd4g3n/uzaktan-%C3%A7al%C4%B1%C5%9Fma-y%C3%B6netmeli%C4%9Fi.pdf

ILO — Çalışma süresi ve iş-yaşam dengesi araştırması; 6 Ocak 2023, uluslararası arka plan. https://www.ilo.org/resource/news/flexible-working-hours-can-benefit-work-life-balance-businesses-and