Yeşil denizcilik teknolojileri için yeni eğitim duyurusu

Ayrıntılar

Piri Reis Üniversitesi Sürekli Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi, 24 Ekim 2026’da Denizcilikte Yeşil Teknolojiler Eğitimi duyurusunu yayımladı. Program, denizcilikte karbonsuzlaşma, alternatif yakıtlar, enerji verimliliği ve emisyon kontrolü konusunda bilgi kazandırmayı amaçlıyor. Duyuruda günlük üç ders saatiyle on günlük bir yapı anlatılıyor. Bu açıklama eğitim programının tanıtımı; tamamlanmış bir kursun sonuçlarını, mezun sayısını veya gemilerde ölçülen çevresel kazanımı bildirmiyor. [1]

Talebe bağlı programın kapsamı

Merkezin ayrı program sayfasında toplam süre 30 ders saati, kontenjan 20 kişi olarak belirtiliyor; başlangıç ve bitiş için sabit gün yerine talep oluşması esas alınıyor. Çevrim içi veya yüz yüze seçenekler sunuluyor. Gemi işletmecileri, mühendisler, liman yöneticileri ve teknik danışmanlar hedef gruplar arasında. Modüllerde gemi tasarımı, farklı yakıtlar, elektrikli ve hibrit sistemler, dijital izleme ve liman altyapısı bulunuyor. Tablodaki uygulama türü teorik olarak işaretlenirken tanıtım açıklamasında uygulamalı çalışmalar da anılıyor. Katılmayı düşünenler somut uygulama biçimini ve açılış takvimini merkezden teyit etmeli. [2]

Denizcilikte dönüşümün eğitim bağlamı

Uluslararası Denizcilik Örgütünün 2023 stratejisi, alternatif yakıtları ve yeni teknolojileri uzun vadeli emisyon azaltımının parçaları olarak ele alıyor. Yakıtın yalnız gemide kullanımına değil, üretiminden son kullanımına uzanan yaşam döngüsüne de bakılması gerektiğini açıklıyor. Bu geçmiş strateji, farklı enerji seçeneklerinin neden aynı başlık altında kolayca eşitlenemeyeceğine ilişkin bağlam sağlıyor. Stratejik hedeflerin varlığı, tanıtılan bir eğitimin herhangi bir gemide ne kadar emisyon azaltacağını göstermez. [3]

IMO’nun denizcileri enerji dönüşümüne hazırlamaya ilişkin güncel açıklaması, Eylül 2025’te yayımlanan genel geçici eğitim rehberini ve Temmuz 2026 tarihli metanol/etanol ile amonyak rehberlerini ayrı ayrı sıralıyor. Eğitici kapasitesi, uygulama deneyimi ve kurumlar arası ortak çalışma da ele alınıyor. Bunlar uluslararası eğitim çalışmalarının bağlamı. PÜSEM programının bu rehberler kapsamında bir yetkilendirme aldığı veya belirli gemi görevleri için gereken belgenin yerini tuttuğu iddiası oluşturmaz. [4]

IMO’nun öğrenme kaynakları sayfasında enerji verimli işletme, denizde enerji tasarrufu ve alternatif yakıt atölyesi gibi farklı materyaller yer alıyor. Yakıt seçeneklerinin altyapı, maliyet ve emisyon boyutlarının birlikte incelenmesi amaçlanıyor. Sayfa, eğitim materyallerinin kendi başına IMO düzenleyici belgeleri olmadığını özellikle açıklıyor. Böylece mesleki bilgilenme kaynağıyla uygulanacak kuralın birbirinden ayrılması gerektiği görülüyor. Bu materyaller, Türkiye’deki kursun ortaklığı veya aynı eğitimin bir bölümü olarak sunulmuyor. [5]

Editoryal değerlendirme: Teknoloji adlarını öğrenmenin ötesi

Denizcilik çalışanı için bir dönüşüm eğitiminin değeri, farklı uzmanlıkların hangi sorularda buluştuğunu anlamakta aranabilir. Bir tasarım seçeneği, işletme koşullarıyla birlikte düşünülmelidir. Limanla kurulacak ilişkinin, bakım ihtiyacının ve çalışma ekibinin bilgi gereksiniminin ayrı ayrı konuşulması gerekebilir. Bu değerlendirme teknik bir dönüşüm projesi hazırlama talimatı değildir. Eğitimi takip edecek kişinin hangi konuları uzmanına yönelteceğini ayırt etmesine ilişkin editoryal bir çerçevedir.

Öğrenme hedefi yalnız sunumdaki terimleri hatırlamak olarak belirlenirse, iş yerinde kullanılacak sorular arka planda kalabilir. Katılımcı bir seçeneği anlatırken hangi koşulları varsaydığını, hangi bilgiye sahip olmadığını ve hangi kararın başka bir uzmanlığı gerektirdiğini de açıklayabilir. Böyle bir çalışma, her teknolojiyi tanıdığı iddiasından daha ölçülü bir öğrenme kaydı oluşturur. Teknik tartışmada belirsizliği doğru ifade etmek, konuyu hiç öğrenmemiş olmakla aynı şey değildir.

Bir şirket çalışanlarını eğitime yönlendirmeden önce farklı görevlerin öğrenme ihtiyacını ayırabilir. Teknik ekip belirli bir sistemin değerlendirme başlıklarını merak ederken, planlama ekibi karar için hangi bilgilerin hangi sırayla gerektiğini öğrenmek isteyebilir. İnsan kaynakları birimi de herkes için aynı genel başarı ifadesini kullanmak yerine görevle bağlantılı öğrenme soruları hazırlayabilir. Bu sorular kurumun kendi hazırlığıdır; duyurulan kursun resmî kabul veya sınav ölçütleri olarak anlaşılmamalıdır.

Kurgusal örnek: Bir dönüşüm fikrinin bilgi dosyası

Tamamen kurgusal bir denizcilik işletmesinin, bir sonraki teknik değerlendirme toplantısı için çalışanlarına öğrenme görevi verdiğini düşünelim. Gerçek bir gemi veya yatırım kararı anlatılmıyor. Katılımcılardan farklı enerji seçenekleri hakkında kesin seçim yapmaları istenmesin. Bunun yerine, her seçenek için elde bulunan bilgiyi ve uzman görüşü gerektiren soruları ayrı kutulara yazmaları istensin. Böylece ilk çalışma dosyası, eksik veriyle hazırlanmış bir satın alma önerisine dönüşmeden tartışma zemini oluşturabilir.

Kurgudaki ilk grup, limanda elektrik bağlantısı fikri üzerinde çalışsın. Geminin gereksinimiyle limandaki olanakların aynı ifadelerle anlatılıp anlatılmadığını sorsun. İkinci grup ise başka bir yakıt seçeneğini incelesin ve tedarik zincirinin hangi bölümüne ilişkin bilgiye sahip olduğunu açıklasın. Bu iki grubun dosyaları, hangi çözümün üstün olduğunu ilan etmek için kullanılmaz. Aynı görünen bir hedefin farklı işletme soruları doğurabildiğini öğrenmek için karşılaştırılır.

Bir katılımcı örnek sunumunda çevresel bir oran kullanmak istesin. Eğitmen, bu oranın hangi kaynağa, döneme ve sınıra dayandığını sorsun. Katılımcı gerekli bilgiyi bulamıyorsa rakamı kesin sonuç gibi sunmadan açık soru olarak bırakabilir. Bu örnekte herhangi bir gerçek tasarruf yüzdesi hesaplanmıyor. Amaç, etkileyici görünen bir sayıyı kullanmadan önce neyi anlattığını kontrol etmenin öğrenme çalışmasına nasıl dâhil edilebileceğini göstermek.

Eğitimi iş yerindeki iletişime taşımak

Katılımcı dönüşte kısa bir paylaşım yapacaksa, yeni kavramları kendi görevindeki sorularla ilişkilendirebilir. Hangi konuda daha ayrıntılı kaynağa ihtiyaç duyduğunu, hangi bilgiyi bir çalışma arkadaşından alabileceğini ve hangi başlığı teknik uzmana yöneltmesi gerektiğini belirtebilir. Sunumun her sayfasını tekrar etmek yerine, iş yerindeki konuşmayı daha açık hâle getiren bir not hazırlanabilir. Bu yaklaşım, eğitime katılmayı otomatik görev yetkisi veya operasyonel yeterlilik olarak yorumlamaz.

Öğrenme dosyasının güncel kalması da ayrı bir çalışma konusu olabilir. Katılımcı, kullandığı belgenin tarihini ve daha sonra hangi gelişmenin yeniden inceleme gerektireceğini kaydedebilir. Böylece eski bir ders notu süresiz geçerli bilgi gibi dolaşmaz. Kurumun eğitim değerlendirmesi, çalışanların bütün seçenekler hakkında kesin yanıt vermesinden çok, doğru soruyu doğru uzmana yöneltebilmesini de kapsayabilir. Bu değerlendirme ölçütü burada öneri olarak sunuluyor; gerçekleşmiş kurs başarısı olarak raporlanmıyor.

Eğitime hazırlıkta katılımcıların önceki bilgisi de konuşulabilir. Bir kişi enerji kavramlarını günlük işinde kullanırken diğeri aynı terimlerle ilk kez karşılaşıyor olabilir. Ortak bir küçük kavram defteri, ekip içindeki konuşmayı destekleyebilir. Defterde tanımın yanında kaynağı ve anlaşılmayan noktası bulunabilir. Böylece bir terimi bilmediğini belirtmek için eğitim sonunu beklemek gerekmez. Bu öneri, kapsamlı bir uzmanlık eğitimini kısa bir sözlükle tamamlanmış saymak amacı taşımıyor.

Kaynaklar

[1] Piri Reis Üniversitesi PÜSEM — Denizcilikte Yeşil Teknolojiler Eğitimi duyurusu (2026-10-24): https://pusem.pirireis.edu.tr/duyurular/denizcilikte-yesil-teknolojiler-egitimi/

[2] PÜSEM — Denizcilikte Yeşil Teknolojiler ders programı ve uygulama bilgileri: https://pusem.pirireis.edu.tr/E%C4%9Fitimler/denizcilikte-yesil-teknolojiler-egitimi/

[3] IMO — 2023 gemi sera gazı azaltım stratejisi açıklaması: https://www.imo.org/en/ourwork/environment/pages/2023-imo-strategy-on-reduction-of-ghg-emissions-from-ships.aspx

[4] IMO — Preparing seafarers for the energy transition: https://www.imo.org/en/mediacentre/hottopics/pages/preparing-seafarers-for-the-energy-transition.aspx

[5] IMO Future Fuels and Technology — E-learning and training packages: https://futurefuels.imo.org/learning-resources/e-learning-and-training-packages/